كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
134
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
اين مجلس سه نفر ريش ندارند و ظاهرا زن هستند « 1 » . در ديوار جنوبى دو نفر سوار بر اسب هستند . اينها هم بر سر به دست آوردن حلقهاى در حال مبارزه هستند « 2 » . چون اين پيكركندهها از گذشت زمان آسيب زيادى ديده بودند ، از نقاشى آنها صرفنظر كردم و گمان ميكنم ، كه آنها با پيكرههاى C / بيست « 3 » چندان فرقى ندارند . تقريبا در يازده كيلومترى تختجمشيد ، يعنى وقتى كه تقريبا 5 / 5 كيلومتر بهطرف شمال و بعد 5 / 5 كيلومتر به طرف شرق ميرويم ، به خرابههايى برمى - خوريم ، كه ايرانيها آن را خرابههاى استخر مىنامند . اين خرابهها احتمالا باقيماندهء كاخى است ، كه ملكه همايى [ ؟ ] در اين شهر ساخته است ؛ چون سبك معمارى اين خرابهها مانند سبك معمارى تختجمشيد است . اين خرابهها در نزديكى آرامگاه - هاى نقش رستم قرار دارند . از اين خرابهها هنوز دو ستون پابرجاى هستند . سرستون يكى از اين ستونها شباهت زيادى به A / دوازده دارد و سرستون ديگر
--> ( 1 ) . اين سنگنگاره مجلس ديهيمستانى اردشير اول را نشان مىدهد . حلقهاى كه نيبور از آن صحبت مىكند ، ديهيم شاهى است و در اين مجلس اردشير اول در حال گرفتن ديهيم شاهى از اهورمزدا است . اين سنگنگاره پنج متر طول و سه متر بلندى دارد . پشت سر اردشير مگسپران شاه قرار دارد ، كه ظاهرا خواجه است و كسى كه پشت سر مگسپران ايستاده است ظاهرا شاپور اول ، وليعهد اردشير ، است . در مورد دو پيكركندهاى كه در ميان اهورمزدا و اردشير قرار دارند و ظاهرا شكل دو كودك خردسال را دارند و نيبور آنها را بچه مىداند ، هيچنوع اظهارنظرى نمىتوان كرد . پروفسور زاره آنها را كودك مىداند ( Iranische Felsreliefs , Berlin 1910 , 94 ) و پروفسور هينتس معتقد است ، كه اين دو نفر بزرگسال هستند و فقط به خاطر مرتبهاى كه داشتهاند پيكر آنها را كوتاه و كوچك تراشيدهاند ( Altiranische Funde und Forschungen , Berlin 1969 , 123 ) . ( 2 ) . اين سنگنگاره شاپور اول را در حال ديهيمستانى از اهورمزدا نشان مىدهد . ( 3 ) . منظور سنگنگارهء اردشير در نقش رستم است . در اين سنگنگاره اردشير و اهورمزدا هردو سوار بر اسبند و اردشير در حال گرفتن ديهيم شاهى از اهورمزدا است .